Um krítíseringu á sársauka

Bankareikningur sársauka míns, sem ég á og geymi hefur ætíð verið tiltölulega tómur. Í hann hafa þó iðulega fallið innistæðulausir gummítékkar sem virtust geta uppfyllt kröfur eymdarinnar á þeim tíma, en hafa horfið jafn skjótt og þeir og birtust, og orðið fyrir barðinu á gleðinni og áhyggjuleysinu sem virðast hafa ótakmarkaða yfirdráttarheimild á öðrum reikningi. Ég er þó ekki ósnertanlegur, því vafalítið situr sorg mín og sársauki fyrir mér og bíður færis, og hvort þau hæfa nokkurntímann marks mun tíminn einn leiða í ljós.

Ég er hinsvegar ekki þú, og verð aldrei. Ég veit ekki hvort lífið hefur leikið þig jafn mjúkum höndum, ég veit ekki hvort þú sért sæll og brosir breitt á nýjum degi. En fyrst og fremst veit ekki hvort vonleysi raunveruleikans hefur heimsótt þig og skilið eftir sig varanleg spor.

Ég get einungis reynt að ímynda mér tilfinninguna þegar hörmunginn sjálf birtist í dyragættinni holdi klædd, án þess að hafa nokkurntímann bankað. Þegar veröldin hrynur eins og spilaborg á einu andartaki og raunveruleikinn virðist jafn óraunverulegur og hin augljóstasta lygi. Ég ábyrgist það að við viljum ekki finna fyrir þeirri tilfinningu, nokkurntímann, aldrei.

Engu að síður verðum við vör við fólk sem upplifir hinn versta sársauka og hina mestu eymd. Við heilsum móðurinni sem missti dótturina og þekkjum öll feitu gömlu kerlinguna sem öllum er illa við. Eftir kveðjuna höldum við áfram að brosa og hlæja, ekki af því að við skynjum ekki sársauka móðurinnar, heldur af því að hennar sársauki er ekki partur af mínu lífi. Móðurást hennar var aldrei mín ást. Varðandi gömlu feitu kerlinguna sem öllum er illa við, fer hún ekki heim til sín? Og svo hvað? Ein, öllum er sama. Getur nokkuð verið að verið að henni líði? Líði? Að líða? Hvað er að líða? Líða vel, líða illa. Ég óska sjálfum mér velfarnaðar og vellíðunnar, hví skyldi mér því standa á sama um sársauka kerlingarinnar? Er hennar sársauki eitthvað minni en sá sem mér myndi áskotnast í vanlíðan minni? Nei. 

Ég get ekki skilið hvað þú gengur í gegnum, en ég get virt það þegar blóði drifinn hnífur ömurleikans, sorgarinnar, sársaukans, eymdarinnar og vonleysis stingst á bólakaf í brjósti þér. Og ég skal ekki tala um það. En ég skal vera til staðar, því slíkan hníf vil ég ekki fá í brjóst mitt varnarlaus.

Gleðjist með glöðum og grátið með syrgjendum.

Living is easy with eyes closed…

The Beatles (ætti maður að segja Bítlarnir) létu þessi fleygu orð frá sér falla í laginu Strawberry Fields. Ég er þó ekki alveg sammála Lennon og co í þessu tilviki, því ég tel að lýðdoði og svefngengilsháttur sé ekki af hinu góða, jafnvel þó að hann feli í sér einhverskonar vellíðan.

Þegar ég tala um svefngengilshátt þá vísa ég til þeirra ótalmörgu íslensku samfélagsþegna sem lifa í 80 ár, temmilega sátt við það sem þau áorkuðu. Þau fóru á böllin, eignuðust maka, eignuðust börn, borguðu skatta, keyptu íbúð og jeppa. Þau lentu í basli, karlinn missti vinnuna, varð alki, og hélt framhjá. En þegar öllu var á botnin hvolft þá "var þetta ágætt" og hefði eflaust getað verið verra. Lífið var fullt af óyfirstíganlegum brekkum sem sneitt var framhjá með hjálp greiðsluþjónustu og skuldafangelsis. Þau höfðu aldrei efni á því að taka frí, þ.e.a.s. þau fengu ekki frí úr vinnunni. Þegar þau fóru til útlanda með Sindra Snæ og Fannar Frey skelltu þau sér til Benidorm í 2 vikur. Síðan fór restin af árinu í það að kvarta yfir hagsmunum launþega og of háum skatti. Að sjálfsögðu var farið í kröfugöngu á 1. maí.

Ég held ég fari með rétt mál þegar ég fullyrði það að ég þoli ekki venjulegan mann í sinni eiginlegu(verstu) mynd. Þessi venjulegi, sorglegi einstaklingur birtist mér á hverjum degi í hinum ýmsum gervum, hvort sem hann er vinkona mín, vinur, sjónvarpsþáttur eða lífið sjálft. Við höfum fyrir löngu síðan gleymt uppruna okkar og grafið það litla sem eftir er af raunverulegu "adrenalísku" lífi með einnota hönskum og dauðum gildum.

Gott dæmi um þessa lífsins kvöð er það að fara í messu á aðfangadagskvöld. Hvað er það? Af hverju er fólk að fara í messu á aðfangadagskvöld ef það fer aldrei í messu yfir höfuð? Af því að það er hefð, af því að allir aðrir gera það líka. Það sem einu sinni snerti trú og siðferði er löngu gleymt og grafið, nú skiptir öllu máli að vera eins og hinir og falla inn í hópinn. Vera sem allra allra venjulegastur og sleppa sem best frá lífinu, sem leikur jú svo marga grátt.

Heidegger, Nietzche og Thoreou fóru allir og bjuggu í fjallakofa til þess að sleppa úr viðjum samfélagsins. Það sem áður þótti góð og gild manneskjuleg hegðum var farin að breytast í eitthvað úrkynjað og viðbjóðslegt. Og það var á 19. öld!!! Ef þessir menn væru uppi í dag væru þeir ekki lengi að skjóta sig í hausinn.

Sloganið sem ræður ríkjum í dag: "Sættum okkur við þetta, sættum okkur við að vera aumingjar."

Fyrir mitt leiti vil ég sjá meira af hommum (alvöru hommum), meira af hjartahreinum (ekki sýniþörfum) og minna af fólki sem sofnar um 12 ára aldurinn og vaknar ekki fyrren á dánarbeðinu.